Een nieuw schooljaar betekent nieuwe klassen, nieuwe apparaten en vaak leerlingen die nog nooit digitaal een toets hebben gemaakt. Gaat de eerste digitale toets mis, dan ligt dat zelden aan de vragen. Het ligt aan een lege accu, een update die om half negen begint of een wifi-netwerk dat dertig apparaten tegelijk niet aankan. Dit artikel helpt je om een digitaal toetsmoment zo voor te bereiden dat de techniek geen rol meer speelt.
Waarom gaat het juist in september mis?
Na de zomer hebben veel apparaten weken uitgestaan. Updates die ze hebben gemist, komen nu allemaal tegelijk binnen. Leerlingen zijn wachtwoorden vergeten en brugklassers kennen de inlogroute nog niet. Soms zit je in een ander lokaal met een ander netwerk. Elk van die dingen is klein. Samen kosten ze je zo een kwart van de toetstijd.
Begin bij de apparaten
Een toetsmoment is zo betrouwbaar als het zwakste apparaat in de klas. Controleer daarom vooraf de basis:
- Opgeladen: laat leerlingen hun apparaat de avond ervoor volledig opladen en zorg voor een paar laders of stopcontacten in het lokaal.
- Bijgewerkt: installeer updates van het besturingssysteem ruim voor de toets, niet op de ochtend zelf. Een update die halverwege start, kost een leerling al snel tien minuten.
- Genoeg opslag: een apparaat met een vol geheugen kan een update of app niet installeren.
- Het juiste apparaat: check welke apparaten je toetsomgeving ondersteunt. Niet elke beveiligde toetsapp werkt op elk besturingssysteem.
Doe een apparaatcheck vooraf
Wacht niet tot het toetsmoment om te ontdekken dat een apparaat niet werkt. Plan een korte proef, bijvoorbeeld in een mentorles. Laat iedere leerling de controle doen die de toetsomgeving aanbiedt, of een oefentoets van twee vragen maken. Noteer wie problemen heeft en los die op voordat het telt. Bijkomend voordeel: leerlingen kennen de toetsomgeving dan al.
Installeer de beveiligde toetsapp op tijd
Veel scholen gebruiken voor summatieve toetsen een app die het apparaat vergrendelt. Die installatie kost tijd. Soms zijn er beheerdersrechten nodig, soms een App Store-account of moet je een beveiligingsmelding van het besturingssysteem wegklikken. Spreek met de ICT-afdeling af wie de app installeert: de school centraal via apparaatbeheer, of de leerling zelf. Doet de leerling het zelf, geef dan een korte instructie mee en controleer een week van tevoren of het gelukt is.
Is de wifi in het lokaal er klaar voor?
Een netwerk dat prima werkt als tien leerlingen iets opzoeken, kan haperen als dertig apparaten tegelijk een toets laden. Vraag de ICT-afdeling of het lokaal genoeg capaciteit heeft en test het met een volle klas. Gebruik het leerlingennetwerk van de school, niet een gastnetwerk of de hotspot van een telefoon.
Zorg dat iedereen kan inloggen
Bij het inloggen gaat de meeste tijd verloren. Bepaal vooraf welke route leerlingen gebruiken: een toetscode, een eigen account of het schoolaccount. Laat leerlingen die route een keer oefenen. Werk je met accounts, controleer dan of de wachtwoorden na de zomer nog werken. Werk je met een toetscode, zet die dan groot op het bord en spreek af hoe leerlingen hun naam invullen. Dan vind je de resultaten later makkelijk terug.
Wat is je plan B?
Ook met een goede voorbereiding valt er weleens iets uit. Een reserveplan dat je van tevoren hebt bedacht, voorkomt onrust in de klas.
- Een paar reserveapparaten die opgeladen en bijgewerkt klaarliggen.
- Een papieren versie van de toets voor als een apparaat niet meer meewerkt.
- Een vaste contactpersoon van de ICT-afdeling die tijdens het toetsuur bereikbaar is.
- Een afspraak over extra tijd voor een leerling die door een storing tijd is kwijtgeraakt.
- Een plek om bijzonderheden te noteren, zodat je achteraf weet wat er gebeurde.
Spreek vooraf af wie beslist als het misgaat. Wordt de toets stilgezet, verplaatst of op papier afgemaakt? Als dat vastligt, hoeft niemand tijdens het toetsuur te improviseren.
Wat vertel je leerlingen vooraf?
Vertel leerlingen een dag ervoor wat ze kunnen verwachten. Dat het apparaat tijdens de toets vergrendelt en dat dat normaal is. Hoe ze inloggen en wat ze doen als dat niet lukt. Dat ze bij een probleem hun hand opsteken en niet zelf in de instellingen gaan zoeken. En dat ze pas iets anders openen of het lokaal verlaten als hun toets echt is ingeleverd.
Wat doet de surveillant?
Bij een digitale toets let de surveillant naast rondlopen ook op de schermen. Zit iedereen in de toets? Heeft iedereen ingeleverd voordat het lokaal leegloopt? Zorg dat de surveillant weet hoe de toetsomgeving werkt, waar de reserveapparaten liggen en wie hij belt bij een storing. Is er een live overzicht van de afname, laat hem dan meekijken.
De checklist: week ervoor, dag ervoor, bij de start
| Moment | Wat je regelt | Wie |
|---|---|---|
| Week ervoor | Apparaten bijwerken en de beveiligde toetsapp installeren | Leerling of ICT |
| Week ervoor | Apparaatcheck of oefentoets in de klas, problemen noteren en oplossen | Docent of mentor |
| Week ervoor | Wifi in het lokaal testen met een volle klas | ICT |
| Week ervoor | Reserveplan maken: reserveapparaten, papieren versie, contactpersoon | Docent en sectie |
| Dag ervoor | Leerlingen herinneren aan opladen en de inlogroute | Docent |
| Dag ervoor | Toets klaarzetten en instellingen controleren: tijd, klas, beveiliging | Docent |
| Dag ervoor | Surveillant instrueren over de toetsomgeving en het reserveplan | Docent of toetscoördinator |
| Bij de start | Laders en reserveapparaten klaarleggen, inloginstructie op het bord | Docent of surveillant |
| Bij de start | Controleren of iedereen is ingelogd voordat de toets begint | Docent |
| Bij het einde | Nagaan of iedereen heeft ingeleverd voordat leerlingen vertrekken | Docent of surveillant |
Checklist digitaal toetsmoment
De checklist op één A4: week ervoor, dag ervoor, bij de start en bij het einde. Om af te vinken.
Hoe dit in TestWisely werkt
TestWisely heeft een apparaatcheck op testwisely.nl/check. Die controleert onder meer het besturingssysteem, de schermresolutie (minimaal 1024 bij 768), of de TestWisely-app actief is, of volledig scherm werkt, de verbinding met TestWisely en of cookies en opslag aan staan. Wat rood is, los je op voordat de toets begint.
Voor beveiligd toetsen op de iPad is er een app in de App Store die de beveiligde toetsmodus van Apple gebruikt. De leerling bevestigt die modus bij de start. Zonder bevestiging gaat de toets niet open. Voor Windows-laptops is er TestWisely Secure, te downloaden via testwisely.nl/download. Die app installeer je per gebruiker, zonder beheerdersrechten, en hij werkt zichzelf bij.
Leerlingen melden zich aan met een toetscode van zes cijfers en hun naam. Daarna wachten ze in een wachtruimte tot jij de toets start. Tijdens de afname zie je in de live-monitor per leerling hoeveel vragen beantwoord zijn, hoeveel tijd er nog over is, hoe vaak de toets is verlaten en wie heeft ingeleverd. Lukt het inleveren door een storing niet, dan krijgt de leerling een knop om opnieuw in te leveren.
